De eerste zin van ‘De Grens’ schreef ik toen ik twintig was. Op een sombere regenachtige avond in Helsinki bedacht ik het personage van een oudere vrouw die besloten heeft een einde aan haar leven te maken. Ik wist op dat moment nog niet dat het de aanzet zou worden van een hele roman.
Aan inspiratie alleen heeft een schrijver niet genoeg. Die duurt maar heel even, daarna is het vooral hard werken. Ook levenservaring wordt zwaar overschat. Schrijver zijn betekent net dat je uit jezelf kan treden en een andere wereld kan vormgeven dan diegene die je kent.
Dat ik werd gevraagd om op Chagrin d’Amour te lezen is geen toeval. ‘De Grens’ gaat over liefde en de verantwoordelijkheid die eraan vasthangt. Ik wil graag geloven dat liefde meer vreugde dan verdriet teweegbrengt. Maar het westerse beeld van de romantische liefde zou met dezelfde argusogen moeten bekeken worden als, zeg maar, het kapitalisme. Het gezinsleven en de romantische liefde zijn onverenigbaar.
Toen ik acht jaar oud was, schreef ik een verhaal over een hond die de wereld redde. Ik wou toen al schrijfster worden. Mijn overtuiging werd wel aan het wankelen gebracht toen ik een deprimerende documentaire zag over een schrijver in een donkere kamer die non-stop koffie dronk en sigaretten rookte. Zo hoeft het dus niet te zijn, weet ik nu.
Schrijven is voor mij een existentiële ‘state of mind’. Ik zou niet bestaan als ik niet kon schrijven. Het is een manier om mijn bestaan te markeren. Het maakt deel uit van een dagelijkse routine die ik nodig heb om te kunnen functioneren. Net zoals joggen.
Soms denk ik dat ik naast het schrijven ook een ‘gewone’ baan zou willen. Vooral de eenzaamheid van het schrijven weegt soms zwaar. Als schrijver ben je per definitie een outsider. Je zit daar alleen te worstelen met je verhaal. Op dat moment is er niemand die antwoordt.
Mijn tweede boek is bijna klaar. Ik heb nu meer vertrouwen in mezelf als schrijfster dan bij het eerste. Ondertussen weet ik dat ik het kan. Toen ik ‘De grens’ schreef was ik begin twintig. Mijn blik op de wereld was toen veel donkerder en serieuzer dan nu.
Ik kom uit het noorden van Finland, uit Oulu. In de rest van Europa hebben mensen de gekste ideeën over hoe we daar leven. Dan moet ik uitleggen dat we Europeanen zijn, een beschaafd volk. We rijden niet op rendieren naar school en we wonen niet in hutten.
Ik hou van de eetcultuur in Midden-Europa. Hier is het perfect normaal om een glas wijn te drinken bij je lunch. In Finland wordt dat niet gedaan. Daar drinken we nooit gewoon een glas wijn, we ‘beginnen’ te drinken. Hoe het daarna afloopt, is nooit zeker.
Deze schoenen kocht ik toen ik hoorde dat ik genomineerd was voor een literaire prijs. Ik wist al dat ik een kleedje ging dragen van IVANAhelsinki en deze schoenen pasten er perfect bij. Ze waren duur en iets te klein. Aan het einde van de avond deden mijn voeten ongelooflijk veel pijn. Maar ondertussen zitten ze als gegoten. Nu kan ik er hele nachten op dansen.
["Chagrin d'Amour" - vanavond nog te zien in de Warande in Turnhout en woensdag in de KVS in Brussel]
["De grens" - Riikka Pulkkinen. Arbeiderspers, 2009]
