Kent u ook dat gevoel? Heel vaak, wanneer ik me schuldig zit te vergapen aan een of andere docusoap op de televisie, besluipt me de gedachte dat de geportretteerde mensen niet echt zijn. Dan verdenk ik de programmamakers ervan dat ze steengoede acteurs hebben ingehuurd die alledaagse herkenbare situaties en personages naspelen. Want de dingen die ze zeggen, de bewegingen die ze maken en de lichaamstaal die ze uitstralen, zitten zo juist dat het bijna lijkt alsof ze op voorhand gerepeteerd en geregisseerd zijn.

De drie acteurs in ‘Reset’ bevestigen mijn geloof in een complot achter de meeste docusoaps. In de voorstelling krijg je een voyeuristische inkijk in “Het Leven Zoals Het Is”: Press Shop. Kristien De Proost baat een krantenwinkel uit, Youri Dirkx en Peter Vandenbempt veranderen voortdurend van kostuum en van personage. Ze kopen kranten, tijdschriften, frisdranken, worstelen met wisselgeld en met hun persoonlijkheid. Ze geven gestalte aan de heel herkenbare mensen met wie we dagelijks een stationshall, een treincoupé of een busruimte delen. De kleine onhebbelijkheden in elk van ons worden minimaal uitvergroot zonder in flauwe stereotiepen te vervallen. Het kijkplezier zit in de kleine nuances: een amicale –wij kennen elkaar- hoofdknik van de bewakingsagent naar de verkoopster, de verwijfde, licht geïrriteerde leerkracht aan een middelbare school om er maar enkelen te noemen. En zo is de voorstelling een geslaagd geloofwaardige en hilarisch herkenbare inkijk in een krantenwinkel.

Ook het decor laat niks aan de verbeelding over en is een exacte kopie, tot in de details, van een bestaande Relay of Press shop, onderdeel van het Franse Lagardèreconcern. Er zijn oranjerode rekken waarin de tijdschriften geordend staan volgens thema, met de thematitels in beide landstalen boven de kast. Er is een frisdrankautomaat, een snoepstand, een literatuurstand, wenskaartenmolen en de obligate seizoendecoratie: een klimmende kerstman of een klef Valentijnshart.

De exacte herkenbaarheid van het meubilair en de aangeboden koopwaar doen je echt geloven dat je ook een bezoeker bent van zo’n krantenwinkel in een stationsgebouw, een luchthaventerminal of een grootstad. Zowel de zelfstandige verkoopster als de binnenwaaiende klanten communiceren zakelijk vriendelijk, afwisselend in het Frans en in het Nederlands. Deze krantenwinkel van Tristero bevindt zich dus in onze hoofdstad. De opeenvolgende stoet van kleine banale gebeurtenissen en situaties zou oervervelend kunnen zijn, maar is dat niet. De ondraaglijke lichtheid van deze goed getypeerde wereld blijft boeien.

De wrange twist in de voorstelling wandelt onopvallend binnen als een nieuwe klant met een metalen koffer en een foute missie en komt helemaal tot een apotheose aan het eind van de voorstelling bij wat ik een soort verwrongen ‘generiek’ wil noemen: een opsomming en bedanking van sponsors, mecenassen en medewerkers aan de voorstelling. Daarbij worden de drie kernacteurs even gesteund door gastoptredens van Eddy Lauwers en Thierno Barry.

Plots word je als toeschouwer met je neus op de keiharde realiteit geduwd. Die confronterende essentie ontploft even in je gezicht en maakt iedereen medeplichtig in een complex geperverteerde wereld waarin we leven. Deze ‘Reset’ wil je dan ook laten beseffen hoe vaak je zelf, zonder het te willen, deel uitmaakt van een systeem. Hoe kritisch je ook probeert te zijn, je blijft onderdeel van het probleem.

Deze ‘Reset’ van Tristero is een schijnbaar onschuldige afdaling in de herkenbare wereld van het banale, maar zorgt voor een koude catharsis aan het eind. Wedden dat sommigen nooit meer op dezelfde manier naar een bepaald soort krantenwinkels zullen gaan na het zien van deze voorstelling.

Roeland de Trazegnies

[‘Reset’, met Kristien De Proost, Youri Dirkx en Peter Vandenbempt. Tristero. Nog op 27en 28 jan in de Kaaistudio’s, Brussel, 7 en 8 februari in STUK, Leuven, 16 februari in De Werf, Brugge; 1 en 2 maart in Campo, Gent en 20 maart in De Brakke Grond, Amsterdam]