Begin jaren zeventig vraagt de UCL aan selfmade designer Jules Wabbes om de bibliotheek, het bureau van de rector en de studentenkamers in te richten op de campus van Louvain-la-Neuve. Het wordt één van zijn laatste grote projecten. In 1974 sterft Jules Wabbes op 54-jarige leeftijd aan kanker.
Wabbes heeft dan al heel wat verschillende opdrachten achter de rug. Hij ontwerpt kantoren, richt een aantal vliegtuigen van Sabena in en kleedt enkele luxe jachten aan. Deze ervaringen met kleine ruimtes komt hem goed van pas als hij een honderdtal studentenkamers op de nieuwe campus in Louvain-la-Neuve moet inrichten.
De les van de autodidact
Sommige van die studentenkamers zijn nog in de oorspronkelijke staat bewaard, net als de leeszaal van de bibliotheek. Het is duidelijk dat Wabbes dit project met enthousiasme ter hart heeft genomen.
Zelf had hij al op jonge leeftijd de schoolbanken achter zich gelaten en als autodidact designer een stevige reputatie opgebouwd. Desondanks beseft hij het grote belang van een goede schoolomgeving bij de opvoeding van kinderen.
Op de twaalfde Triënnale van Milaan in 1960 presenteert hij een volledig ingericht klaslokaal waarmee hij de gouden en zilveren medaille wint. Deze meubellijn wordt echter nooit gecommercialiseerd. De inrichting van de bibliotheek in Louvain-la-Neuve is voor hem de ideale gelegenheid om zijn visie vorm te geven.
Zijn ontwerp is een combinatie van doorgedreven vereenvoudiging , een bewuste materiaalkeuze zonder kwalitatieve toegevingen en een technische perfectie. Zijn praktijkervaring als antiquair en meubelhersteller helpt hierbij. Veertig jaar intens gebruik van zijn ontwerpen heeft weliswaar sporen nagelaten, maar de meubels hebben de toets des tijds doorstaan.
Nieuw respect
De weduwe van Jules Wabbes heeft een jarenlange juridische strijd gevoerd om de rechten op zijn ontwerpen terug in handen te krijgen. Wabbes had die rechten afgestaan aan zijn fabrikanten in ruil voor financiering. Door een recente wijziging in de wet op de auteursrechten is een groot deel van zijn artistieke nalatenschap opnieuw eigendom van de familie.
Dankzij de inzet van mevrouw Wabbes en het onderzoek door hun dochter Marie Ferran-Wabbes, die een lijvig boek aan haar vader heeft gewijd, is de belangstelling voor zijn ontwerpen de laatste tien jaar gestaag gegroeid. Verschillende bedrijven hebben de waarde van zijn tijdloos modernisme ingezien en brengen zijn zetels, tafels, stoelen, meubelbeslag en lichtarmaturen onder licentie terug op de markt. Dit gebeurt met het grootste respect voor de oorspronkelijke tekeningen. Dat was vroeger wel eens anders, zegt mevrouw Wabbes.
Zij is ervan overtuigd dat zijn meubels dat hernieuwde respect meer dan waard zijn. Als ervaringsdeskundige weet zij hoe het is om elke dag opnieuw met de tijdloze klasse van zijn ontwerpen te leven. Zij heeft het familiehuis in Waals-Brabant als aandenken bewaard zoals Jules Wabbes het in de jaren zestig heeft ingericht.
Naast de nieuwe editie van de monografie door Marie Ferran-Wabbes bij uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts is er nog goed nieuws voor de geïnteresseerden.
Eind dit jaar wordt er in Bozar een tentoonstelling georganiseerd die een overzicht zal bieden van de carrière en nalatenschap van Jules Wabbes.
[ Jules Wabbes, Marie Ferran-Wabbes, Borgerhoff & Lamberigts, Gent, 2010 - isbn 9789089311474 ]
[ Jules Wabbes Retrospective, Bozar, 17/10/2012 - 06/01/2013 ]
