Tabu Ley Rochereau (1940-2013)

yt
ma 02/12/2013 - 14:00 Zaterdag 30 november overleed Tabu Ley Rochereau, de koning van de Congolese Rumba, uitvinder van de soukous en zanger-schrijver van duizenden liedjes. De Congolese zanger leed nog steeds onder de gevolgen van een beroerte uit 2008. Hij overleed op 2 december in het Brusselse Saint-Luc ziekenhuis.

tabu ley rochereau congo kinshasa rumba soukous zanger componist african fiesta orchestre afrisa national overleden

De ene bron zegt dat Rochereau 73 jaar is geworden, de ander houdt het op 76. Zelf zegt Tabu Ley, in het ene interview dat we terugvonden in het VRT-archief, dat hij geboren werd in november 1940 (Cucamonga, 1993). De zanger zou dus 73 jaar geworden zijn.

Nog een misverstand is dat de zanger zijn roem onder meer dankt aan het liedje ‘Indépendance Cha Cha’. Het nummer werd in 1960 gecomponeerd en opgevoerd in Brussel ter gelegenheid van de Congolese onafhankelijkheid. De componist van het liedje is die andere Congolese grootheid, Grand Kalle. Aan het prille begin van zijn carrière zong Tabu Ley wel in diens orkest African Jazz (vanaf 1959), maar hij was niet aanwezig bij het bezoek aan Brussel, zo weet Bambi Ceuppens van het Afrikamuseum.

Rochereau dankt zijn bekendheid aan tal van andere liedjes en aan zijn stem. Verschillende van zijn composities worden hits, eerst voor Grand Kalle’s orkest African Jazz, later voor zijn eigen orkesten African Fiesta (National), dat hij in 1963 oprichtte met Docteur Nico, en Orchestre Afrisa National. De orkesten delen hun grote populariteit enkel met Franco’s TPOK Jazz.
Rochereau speelt een belangrijke rol in de moderne muziek van Kinshasa. Als hij uitgenodigd wordt op internationale podia en voor een blank, Europees publiek kan gaan spelen in het Parijse Olympia (1970), voegt hij sterkere ritmes toe aan de Congolese Rumba om deze meer toegankelijk en dansbaar te maken. Volgens zijn eigen relaas noemde hij deze nieuwe muziekstijl soukous, naar het Franse sécouer of ‘schudden’. Ook een mooi verhaal: tijdens een internationale tournee ontmoet hij Jimi Hendrix, die de muziek van Rochereau blijkt te volgen - al is het dan vooral voor diens gitarist Docteur Nico. Fan van de klank van Hendrix’ gitaar, vraagt hij zijn orkest rauwer en ‘knarsender’ te spelen in navolging van de gitarist.
 

Pitié - Tabu Ley Rochereau

Wanneer Mobutu zijn regime installeert in Congo, vlucht Tabu Ley Rochereau naar Frankrijk. Hij vertoeft jarenlang in ballingschap. Zijn muziek, voorheen rumba en soukous met als centraal thema de liefde, krijgt meer internationale stijlen en politiek geïnspireerde teksten toegevoegd. Sommige van die songs en ook zijn album ‘Trop, c’est trop’ worden verboden in zijn thuisland. In 1997, als het bewind van Mobutu ten einde is, keert Tabu Ley eindelijk terug naar Kinshasa. Hij gaat de politiek in en vervult onder meer de functie van vice-gouverneur van Kinshasa en minister van Cultuur.
Tabu Ley Rochereau’s bijdrage aan de muziek van Kinshasa is enorm. De artiest schreef duizenden nummers en bracht zo’n 250 albums uit. Rochereau wordt begraven in Kinshasa, waar verwacht wordt dat hij een staatsbegrafenis krijgt.